AppAmThuc.comQuán của bạn, gọn trong điện thoại
Quán cà phê & trà sữa

Quản lý topping trà sữa: định lượng, tính giá và chống thất thoát

Cách định lượng topping trà sữa bằng gram, tính giá vốn một phần trân châu sau hao hụt, chọn tính tiền riêng hay gộp, và kiểm đếm topping cuối ngày.

Quản lý topping trà sữa: định lượng, tính giá và chống thất thoát

Topping là chỗ quán trà sữa kiếm được nhiều lãi trên mỗi đồng nguyên liệu, nhưng cũng là chỗ tiền chảy ra mà không ai thấy. Muỗng múc theo tay, trân châu nấu dư cuối ngày đổ bỏ, ly khách quen được “thêm cho chút”. Mỗi lần chỉ vài nghìn đồng, nhân lên vài trăm ly một ngày thì thành khoản đáng kể.

Bài này đi qua bốn việc: định lượng topping bằng con số, tính giá vốn một phần có tính hao hụt, quyết định topping tính tiền riêng hay gộp vào giá ly, và cách đối chiếu cuối ngày để biết topping đi đâu. Các con số tiền trong bài là ví dụ minh hoạ, bạn thay bằng giá nhập của quán mình.

Định lượng bằng gram, không bằng “một vá”

Câu “một vá trân châu” nghe rõ ràng nhưng mỗi người múc một kiểu. Muốn biết thật, đưa cho ba nhân viên múc mỗi người mười lần lên cân, ghi lại. Chênh lệch giữa lần nhẹ nhất và nặng nhất thường đủ để bạn thấy vấn đề nằm ở đâu.

Sau đó chốt một con số cho từng topping, ví dụ trân châu 50 g, thạch 40 g, kem phô mai 30 g, rồi chọn dụng cụ cho ra đúng con số đó mà không phải cân mỗi ly: muỗng định lượng đúng dung tích, vá có lỗ thoát nước để trân châu không kéo theo siro, túi bắt kem có vạch. Mỗi topping dùng một dụng cụ riêng, đặt cố định một chỗ, để người mới không lấy nhầm muỗng to cho topping đắt.

Mỗi tuần cân lại ngẫu nhiên vài phần. Dụng cụ không đổi nhưng tay người múc thì quen dần ra “đầy hơn một chút”.

Tính giá vốn một phần trân châu, có tính phần đổ bỏ

Ví dụ minh hoạ cho một nồi trân châu đen. Bạn cân nồi của quán mình để có tỷ lệ nở thật, vì mỗi loại bột và mỗi cách nấu cho kết quả khác nhau.

KhoảnSố liệu ví dụ
Trân châu khô1 kg, 60.000đ
Đường, mật ngâm15.000đ
Ga, nước, công nấu quy ra tiền5.000đ
Tổng chi phí nồi80.000đ
Khối lượng sau nấu (cân thật)2.200 g, tức khoảng 36đ một gram
Một phần 50 g, chưa tính đổ bỏkhoảng 1.800đ
Cuối ngày đổ bỏ 20% lượng nấu1.800 ÷ 0,8 = 2.250đ một phần

Đọc bảng trên thế nào

Dòng cuối mới là giá vốn thật. Nhiều quán tính giá vốn topping theo dòng 1.800đ rồi ngạc nhiên vì lãi cuối tháng thấp hơn dự tính. Phần đổ bỏ không biến mất, nó chia đều lên những phần đã bán. Nếu bạn bán phần trân châu thêm 8.000đ thì với 1.800đ lãi gộp trông rất dày, nhưng khi đổ bỏ lên tới 40% thì giá vốn một phần đã thành 3.000đ.

Vì vậy hai con số nên theo dõi song song: giá vốn một phần theo công thức, và tỷ lệ đổ bỏ theo ngày. Giảm đổ bỏ thường dễ hơn là ép nhà cung cấp hạ giá.

Topping tính tiền riêng hay gộp vào giá ly

Ba cách phổ biến, mỗi cách hợp một kiểu quán:

Cách làmĐược gìMất gì
Gộp sẵn: ly nào cũng có trân châuBấm nhanh, giá dễ nhớ, thực đơn gọnKhách không ăn topping vẫn trả tiền; không biết topping nào bán được
Tách hẳn: ly trà sữa trơn, topping thêm tiềnĐếm được từng topping; giá ly trơn trông rẻThu ngân bấm nhiều hơn; dễ quên bấm topping
Lai: kèm một topping mặc định, thêm thì tính tiềnVừa gọn vừa đếm được phần thêmPhải quy định rõ đổi topping mặc định có mất tiền không

Trân châu cuối ngày: nấu theo mẻ nhỏ

Trân châu nấu xong ngon nhất trong vài giờ đầu, để lâu thì cứng hoặc nhão tuỳ loại. Mỗi quán nên tự thử và chốt một mốc giờ bỏ, ghi thành quy định, thay vì để nhân viên tự nếm rồi quyết. Mốc đó cũng giúp bạn đúng với nguyên tắc an toàn thực phẩm: thức ăn chín để quá lâu ở nhiệt độ phòng thì không dùng tiếp.

Cách giảm đổ bỏ hiệu quả nhất là chia nồi lớn buổi sáng thành nhiều mẻ nhỏ theo khung giờ bán. Xem số phần trân châu bán theo từng khung giờ trong hai tuần gần nhất, rồi đặt lịch nấu: ví dụ mẻ 9 giờ đủ cho buổi trưa, mẻ 14 giờ đủ cho chiều, mẻ 18 giờ nhỏ hơn cho buổi tối. Cuối ngày còn ít thì để dành sang mẻ sau là không được, phải bỏ, nên mẻ tối càng nhỏ càng tốt.

Ghi một cuốn sổ mẻ gồm giờ nấu, khối lượng sau nấu, khối lượng đổ bỏ. Sau một tháng bạn sẽ thấy rõ ngày nào hay dư và chỉnh mẻ tối của ngày đó.

Đối chiếu topping cuối ngày

Công thức đơn giản: lượng đã dùng theo bán hàng bằng số phần topping trên máy nhân với định lượng. Lượng đã xuất bằng tổng các mẻ nấu trừ phần đổ bỏ. Hai số này phải gần nhau.

Ví dụ minh hoạ: ngày bán 120 phần trân châu, định lượng 50 g, vậy theo bán hàng là 6 kg. Sổ mẻ ghi nấu ba mẻ tổng 7,5 kg, đổ bỏ 0,6 kg, vậy thực xuất 6,9 kg. Chênh 0,9 kg, tức khoảng 18 phần trân châu đã đi vào ly mà không có tiền tương ứng. Lặp lại vài ngày liền thì đã đủ để bạn hỏi chuyện.

Với topping đóng hộp như thạch, pudding, kem tươi, việc đếm còn dễ hơn: đếm số hộp đã mở, quy ra số phần, so với số phần đã bán.

Để việc đối chiếu không thành gánh nặng, giao cho một người cố định ở ca tối, làm trong mười phút trước khi dọn quầy, ghi vào một trang sổ kẻ sẵn bốn cột: topping, số phần bán, lượng xuất, chênh lệch. Một tháng sau lật lại trang sổ, bạn sẽ thấy topping nào lệch thường xuyên, ca nào lệch nhiều, và có cơ sở để sửa định lượng hay đổi dụng cụ, thay vì nghi ngờ chung chung cả quầy.

Topping đóng gói: hạn dùng sau khi mở và thứ tự dùng

Thạch, pudding, siro trái cây, kem tươi, trân châu trắng ngâm sẵn mua về theo thùng đều có hai hạn dùng: hạn in trên bao bì khi còn nguyên, và hạn sau khi mở do nhà sản xuất hướng dẫn. Hạn thứ hai thường ngắn hơn nhiều, và là chỗ quán hay bỏ quên. Hộp thạch mở hôm thứ Hai còn nằm trong tủ mát tới thứ Năm là chuyện gặp thường xuyên.

Cách làm gọn: mỗi lần mở một hộp, dán băng dính giấy ghi ngày giờ mở và hạn bỏ. Trong tủ, hộp mở trước để phía trước, hộp mới để phía sau, đúng nguyên tắc nhập trước xuất trước (gọi tắt FIFO). Khi nhập hàng, xếp thùng mới xuống dưới hoặc ra sau thùng cũ, đừng để người nhận hàng xếp chồng lên trên cho tiện.

Với topping bán chậm, mua lô nhỏ dù giá mỗi đơn vị cao hơn. Một thùng lớn giá rẻ mà phải đổ bỏ một nửa thì đắt hơn hai thùng nhỏ dùng hết. Khi tính giá vốn topping ít bán, nhớ cộng cả phần đổ bỏ do hết hạn sau khi mở, giống cách tính trân châu ở trên.

Những đường rò rỉ topping hay gặp

Khi số lệch, kiểm lần lượt các chỗ sau trước khi nghi người:

  • Múc đầy tay vì muỗng không đúng cỡ hoặc nhân viên mới chưa được chỉ định lượng.
  • Thêm miễn phí cho người quen, cho khách hỏi xin, mà không bấm vào máy dưới dạng món giá 0.
  • Ly pha hỏng làm lại, ly khách đổi ý, nhưng không ghi vào sổ hỏng.
  • Topping tặng theo chương trình khuyến mãi không được bấm thành dòng riêng nên không ai đếm.
  • Nhân viên tự pha uống trong ca, chuyện bình thường nhưng nên có quy định số ly và ghi lại.
  • Đơn mang đi, đơn trên ứng dụng giao đồ ăn bấm trên một máy khác và không ai cộng vào khi đối chiếu.

Câu hỏi thường gặp

Topping trà sữa nên định lượng bao nhiêu gram một phần?

Không có con số chung cho mọi quán. Hãy chọn theo cỡ ly, giá bán và cảm giác khách nhận được khi hút. Chốt một con số, ghi vào công thức, chọn dụng cụ ra đúng con số đó và cân kiểm lại hằng tuần.

Trân châu nấu dư có giữ sang hôm sau được không?

Nên bỏ. Trân châu để qua đêm thường cứng, mất độ dai, và thức ăn chín để lâu tiềm ẩn rủi ro an toàn thực phẩm. Cách đúng là nấu mẻ nhỏ theo giờ để cuối ngày còn ít nhất có thể.

Làm sao biết nhân viên có cho thêm topping không tính tiền?

So lượng topping đã xuất với số phần đã bán nhân định lượng, làm vài ngày liên tục. Lệch đều đặn ở cùng một ca là dấu hiệu cần quan sát thêm. Đừng kết luận từ một ngày lệch duy nhất.

Có nên cho khách đổi topping mặc định miễn phí?

Được, nếu giá vốn hai topping gần nhau. Khi khách đổi sang topping đắt hơn như kem phô mai, nên tính phần chênh. Ghi quy định thành chữ cho thu ngân để ai cũng xử lý giống nhau.

Giá bán một phần topping thêm nên gấp mấy lần giá vốn?

Tuỳ cách định giá cả thực đơn của quán. Điều quan trọng là dùng giá vốn đã cộng phần đổ bỏ, không dùng giá vốn trên giấy. Nếu tỷ lệ đổ bỏ cao, giảm đổ bỏ trước khi tăng giá.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay

Tải ứng dụng App Ẩm Thực

Quản lý quán ăn: đơn bàn, bếp, kho, báo cáo — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store