Trên thực đơn gọi món qua điện thoại, ảnh món không được ngắm như trên trang mạng xã hội. Nó nằm trong một ô nhỏ cạnh tên món và giá, khách lướt qua bằng ngón cái, mỗi món dừng chưa tới một giây. Ảnh đẹp nhưng nhìn không ra là món gì ở cỡ đó thì cũng như không có ảnh.
Bài này chỉ bàn ảnh cho đúng chỗ đó: ô ảnh nhỏ, màn hình bốn năm inch, mạng trong quán không phải lúc nào cũng khỏe. Cách chụp, cách cắt khung, giữ nền đồng bộ, làm ảnh nhẹ, và lên lịch thay ảnh khi đổi món, làm được với một chiếc điện thoại và một buổi chiều vắng khách.
Ảnh trên thực đơn điện thoại nhỏ hơn bạn nghĩ
Mở thực đơn của chính quán trên điện thoại, nhìn ô ảnh cạnh tên món: nhiều giao diện để ô này cỡ một đốt ngón tay, thường cắt vuông. Bấm vào món mới thấy ảnh lớn hơn. Nghĩa là ảnh phải làm hai việc: ở cỡ nhỏ đủ để khách nhận ra món, ở cỡ lớn đủ ngon để khách bấm thêm vào giỏ.
Ảnh chụp toàn cảnh bàn tiệc, có ly, có hoa, có tay người, khi thu về ô vuông nhỏ chỉ còn một mảng màu. Ảnh chụp sát một tô phở, tô chiếm gần hết khung, thu nhỏ vẫn thấy bánh, thịt, hành. Đó là khác biệt cốt lõi so với ảnh đăng mạng xã hội.
Khung và bố cục: món nằm giữa, cắt vuông vẫn đủ
Chụp khung vuông hoặc chừa lề đủ rộng. Nếu điện thoại cho chụp khung vuông, dùng luôn. Nếu chụp khung dọc, để món nằm giữa và chừa khoảng trống trên dưới, vì giao diện sẽ cắt vuông lấy phần giữa.
Món chiếm khoảng hai phần ba khung. Không sát tới mức mất vành tô, không xa tới mức thấy cả mặt bàn. Ở cỡ nhỏ, vành tô hay mép đĩa giúp mắt nhận ra đây là một phần ăn.
Chọn góc theo dáng món. Món dàn phẳng như cơm tấm, bánh xèo, gỏi: chụp từ trên xuống. Món có chiều cao như bánh mì kẹp, ly nước, tô bún nhiều lớp: chụp chếch khoảng bốn mươi lăm độ. Đồ uống: chụp ngang tầm ly để thấy lớp.
Một món một ảnh. Đừng đặt món phụ, chén nước chấm, ly trà đá vào khung nếu khách không nhận chúng khi gọi món đó. Ảnh có gì, khách nghĩ món có nấy.
Để thành phần nhận diện lộ ra. Phần nhân lấp dưới lớp rau thì vén lên một chút; tô bún bò để miếng giò, tảng thịt nổi trên mặt. Ở cỡ nhỏ, thứ khách nhận ra là thành phần nổi bật nhất.
Ánh sáng và nền: đồng bộ cho cả thực đơn
Một thực đơn bốn mươi món, mỗi ảnh chụp một nơi, một giờ khác nhau, khi xếp cạnh nhau sẽ lộn xộn: ảnh vàng đèn, ảnh xanh điện thoại, ảnh nền gạch, ảnh nền khăn đỏ. Khách không giải thích được nhưng thấy thực đơn "không chuyên".
Chọn một chỗ duy nhất gần cửa sổ, ánh sáng tự nhiên từ một bên, tắt đèn trần để không lẫn màu. Chọn một nền: tấm gỗ, tấm đá, hoặc mặt bàn của chính quán, miễn là trơn, không họa tiết, không có chữ. Đánh dấu vị trí đặt đĩa và vị trí đứng chụp bằng băng keo trên bàn để những lần chụp sau giống lần trước.
Tránh đèn flash của điện thoại: nó làm mặt nước dùng bóng loáng và đổ bóng gắt. Nếu trời tối, dùng một đèn bàn ánh sáng trắng chiếu qua tờ giấy nến để làm dịu, đặt cùng một phía với cửa sổ.
Chụp đúng phần thật quán bán ra
Ảnh trên thực đơn gọi món là lời hứa với khách tại bàn, mà khách tại bàn sẽ so ngay khi món tới. Chụp đúng đĩa, đúng định lượng, đúng cách bày bếp làm hằng ngày. Đừng chất thêm thịt cho đầy, đừng dùng đĩa sứ đẹp nếu quán phục vụ bằng đĩa nhựa.
Cách làm đơn giản: nhờ bếp làm món như cho một đơn bình thường, không báo là để chụp. Nếu món ra trông kém, đó là việc của công thức và cách bày, sửa ở bếp trước rồi mới chụp. Thực đơn có ảnh đúng giảm hẳn những câu "sao không giống hình", mà câu đó thường đi kèm đánh giá xấu.
Dung lượng ảnh: nhẹ để trang mở nhanh
Ảnh chụp thẳng từ điện thoại đời mới thường vài megabyte mỗi tấm. Ví dụ minh hoạ dưới đây giả định trang tải toàn bộ ảnh một lượt; nhiều giao diện chỉ tải ảnh khi khách cuộn tới, nhưng mạng trong quán yếu thì vẫn nên làm nhẹ.
| Cách đưa ảnh lên | Mỗi ảnh | 40 món | Khách cảm nhận |
|---|---|---|---|
| Ảnh gốc từ điện thoại | khoảng 3 MB | khoảng 120 MB | thực đơn mở rất chậm, ảnh hiện từng mảng |
| Thu về cạnh dài khoảng 1.000 điểm ảnh | khoảng 200 KB | khoảng 8 MB | chấp nhận được trên mạng khỏe |
| Thu về cạnh dài khoảng 600 điểm ảnh, nén vừa | khoảng 80 KB | khoảng 3,2 MB | mở nhanh, vẫn rõ ở cỡ bấm vào |
Thu nhỏ ảnh thế nào
Phép tính ở bảng: 40 × 3 MB = 120 MB, so với 40 × 80 KB = 3.200 KB, tức khoảng 3,2 MB, nhẹ hơn chừng ba mươi bảy lần. Nhiều phần mềm quản lý thực đơn tự thu nhỏ ảnh khi tải lên; hỏi nhà cung cấp hoặc thử tải một ảnh gốc rồi xem ảnh trên trang khách có còn nặng không. Nếu không tự thu nhỏ, dùng tính năng chỉnh kích thước có sẵn trong ứng dụng ảnh của điện thoại trước khi tải.
Đặt tên tệp theo mã món hoặc tên món không dấu, ví dụ bun-bo-dac-biet, để khi thay ảnh biết ngay tệp nào thuộc món nào.
Một buổi chụp cả thực đơn
Chọn buổi chiều vắng khách, ba tiếng là đủ cho khoảng ba mươi tới bốn mươi món nếu chuẩn bị trước.
- Hôm trước: in danh sách món theo thứ tự chụp, gom món cùng kiểu góc với nhau (món chụp từ trên xuống, món chụp chếch, đồ uống) để khỏi dời điện thoại liên tục.
- Dựng góc chụp: nền, băng keo đánh dấu chỗ đặt đĩa, chỗ đặt điện thoại. Lau sạch ống kính.
- Bếp ra món theo danh sách, mỗi món một phần bình thường. Người chụp chụp ba tới năm tấm mỗi món, đổi nhẹ góc.
- Chọn ngay tại chỗ một tấm tốt nhất mỗi món, xem ở cỡ nhỏ trên chính màn hình điện thoại xem có nhận ra món không.
- Món chụp xong đưa cho nhân viên ăn ca, không bỏ phí.
- Cuối buổi: thu nhỏ, đặt tên, tải lên thực đơn, rồi mở thực đơn bằng một điện thoại khác qua mạng di động để kiểm tốc độ và màu.
Cập nhật ảnh khi đổi món và lỗi hay gặp
Đổi cách bày là đổi ảnh. Đổi đĩa, đổi định lượng, thêm bớt thành phần: chụp lại trong tuần đó. Ảnh cũ sai với món thật là nguồn phàn nàn dai dẳng.
Món theo mùa. Chụp ngay buổi đầu bán, đừng dùng ảnh mạng hay ảnh minh hoạ chung. Khách nhận ra ảnh không phải của quán.
Ảnh quá tối hoặc ám vàng. Đèn bếp và đèn quán thường vàng; ảnh chụp dưới đèn này trông như món nguội. Về lại góc cửa sổ.
Chữ và logo trong ảnh. Ở cỡ nhỏ chữ không đọc được, chỉ làm rối. Để tên món và giá cho phần chữ của thực đơn.
Một nửa thực đơn có ảnh, một nửa không, xếp lẫn lộn. Nếu chưa đủ ảnh, ưu tiên cả một nhóm món có ảnh, nhóm món thêm và đồ uống đóng chai để không ảnh, nhìn sẽ gọn hơn.
Câu hỏi thường gặp
Có cần thuê thợ chụp ảnh món cho thực đơn gọi món không?
Không bắt buộc. Với ô ảnh nhỏ trên điện thoại, một điện thoại đời gần đây, ánh sáng cửa sổ và nền đồng bộ là đủ. Thuê thợ đáng khi quán cần ảnh lớn cho bảng hiệu, tờ rơi hay trang giới thiệu, và có thể dùng lại cho thực đơn.
Ảnh món nên là ảnh vuông hay ảnh chữ nhật?
Xem giao diện thực đơn đang dùng hiển thị thế nào. Phần lớn ô ảnh nhỏ cắt vuông, nên chụp vuông hoặc để món nằm giữa và chừa lề là an toàn. Ảnh lớn khi bấm vào món có thể là chữ nhật.
Có nên dùng ảnh món trên mạng cho đỡ tốn công không?
Không nên. Khách tại bàn so ảnh với món thật ngay khi món tới, ảnh không phải của quán dễ bị nhận ra và gây mất lòng tin. Ảnh của người khác còn có thể vướng chuyện bản quyền.
Đồ uống có cần ảnh không?
Đồ uống pha chế có lớp, có màu nên có ảnh vì khách chọn bằng mắt. Nước đóng chai, bia lon, trà đá thì không cần; danh sách gọn với tên và giá giúp khách gọi nhanh hơn.
Bao lâu thì nên chụp lại ảnh thực đơn?
Không cần theo lịch cố định. Chụp lại khi đổi cách bày, đổi định lượng, đổi đĩa, hoặc khi phục vụ báo khách hay nói món không giống ảnh. Mỗi quý nên lướt lại cả thực đơn một lần trên điện thoại để soát.