Bàn sáu người, ba thế hệ. Con cháu cúi vào điện thoại quét mã, chọn món cho mình. Ông bà ngồi nhìn tấm mã trên bàn, vẫy tay gọi phục vụ. Một bạn nhân viên chạy tới, nói nhanh "bác quét mã giúp con ạ" rồi đi. Bữa ăn chưa bắt đầu mà người lớn nhất bàn đã thấy mình bị gạt ra.
Chuyện này không phải lỗi của mã QR, cũng không phải lỗi của khách. Đó là lỗi tổ chức: quán dán mã lên bàn nhưng chưa nghĩ ai sẽ gọi bằng cách nào, gọi xong thì món đi đâu. Phần dưới đây là cách giữ cả hai lối gọi món chạy cùng lúc, mọi món vẫn về một phiếu mỗi bàn, kèm câu nói mẫu cho phục vụ.
Vì sao khách lớn tuổi ngại quét mã
Chữ nhỏ, mắt kém. Thực đơn trên điện thoại được thiết kế cho mắt hai mươi tuổi. Người ngoài sáu mươi phải đeo kính, phóng to, kéo qua kéo lại, và vẫn sợ bấm nhầm.
Sợ mã lạ. Tin tức về lừa đảo qua mã QR làm nhiều người lớn tuổi được con cháu dặn không quét mã linh tinh. Họ không biết mã trên bàn quán là an toàn.
Thói quen gọi món qua người. Với họ, gọi món là một phần của bữa ăn: hỏi món nào hôm nay ngon, cá tươi không, cay vừa không. Bỏ đi phần hỏi han là bỏ đi một phần trải nghiệm.
Điện thoại cũ hoặc không mang theo. Máy đời cũ quét mã chậm, hết pin, không bật dữ liệu di động. Có người chỉ dùng điện thoại để nghe gọi.
Ngại làm phiền con cháu. Nhiều cụ không muốn nhờ, cũng không muốn mất mặt khi loay hoay. Họ chọn im lặng và ăn món con cháu gọi giúp.
Nguyên tắc: mã QR là lối thêm, không phải lối bắt buộc
Mọi việc bên dưới dựa trên một nguyên tắc: khách được gọi món theo cách họ thấy thoải mái, và cách nào cũng nhanh như nhau. Quán chỉ cần nhớ ba điều cụ thể.
Phục vụ vẫn tới chào bàn. Dù bàn có mã, người phục vụ vẫn tới trong vòng một hai phút sau khi khách ngồi, rót nước, hỏi bàn muốn gọi luôn hay tự xem trên điện thoại. Mã QR giúp phục vụ bớt đứng ghi món, không giúp phục vụ bỏ qua bàn.
Giá giống nhau ở hai lối. Đừng giảm giá riêng cho người gọi qua QR. Với khách không dùng điện thoại, đó là cảm giác bị phạt vì già.
Thực đơn giấy vẫn có. Không nhất thiết đặt trên mọi bàn, nhưng phải có ở quầy, đủ cho những bàn cần, và đúng với thực đơn đang bán.
Quy trình song song: một bàn, hai cách gọi, một phiếu
Điều làm rối không phải là có hai cách gọi, mà là hai cách gọi tạo ra hai phiếu cho cùng một bàn. Quy trình dưới đây giữ mọi món về một đơn mở của bàn.
- Khách ngồi, phục vụ tới chào, đặt nước, hỏi bàn muốn em ghi món hay tự chọn trên điện thoại. Nếu bàn có người lớn tuổi, hỏi thẳng người lớn trước.
- Nếu bàn chọn gọi miệng: phục vụ ghi món và nhập vào máy cầm tay hoặc máy ở quầy, gắn đúng số bàn, mở đơn của bàn. Đọc lại món trước khi rời bàn.
- Nếu một phần bàn quét mã, một phần gọi miệng: nhập phần gọi miệng vào cùng đơn của bàn, không mở đơn mới. Người duyệt đơn QR nhìn đơn đang mở để tránh trùng món.
- Khi khách gọi thêm, dù bằng cách nào, món cũng đi vào đơn đang mở. Phục vụ đi ngang bàn có người lớn tuổi thì chủ động hỏi có cần gọi thêm gì không, đừng chờ vẫy tay.
- Cuối bữa ra một hoá đơn cho cả bàn, đọc rõ từng món. Bàn muốn tách hoá đơn thì tách lúc thanh toán, không tách lúc gọi món.
Gọi hộ trên điện thoại của khách: nên tránh
Có quán dạy phục vụ cầm điện thoại của khách bấm giúp. Nghe tiện nhưng có hai cái dở. Thứ nhất, cầm điện thoại riêng của người khác là việc nhạy cảm; nhiều người không thoải mái, nhất là người lớn tuổi đã được dặn cẩn thận với người lạ. Thứ hai, đơn đi từ điện thoại khách vẫn phải chờ duyệt, tức là phục vụ vừa bấm hộ vừa phải quay về quầy duyệt chính đơn mình bấm.
Cách gọn hơn: phục vụ nhập món bằng máy của quán. Nếu quán chưa có máy cầm tay, phục vụ ghi giấy và nhập ở quầy như trước. Chỉ cầm điện thoại khách khi chính khách đưa và nhờ, ví dụ con cháu nhờ chọn hộ món cho ông bà mà không muốn đứng dậy.
Câu nói mẫu cho phục vụ
Câu ngắn, xưng hô đúng vai, không dùng chữ khó. Dán bản này ở khu chuẩn bị của phục vụ trong tuần đầu.
- Chào bàn: "Dạ con chào hai bác, bàn mình dùng nước gì ạ? Hai bác muốn con ghi món luôn hay xem thực đơn trước ạ?"
- Khi khách hỏi về tấm mã: "Dạ cái này để ai thích thì tự chọn món trên điện thoại. Hai bác cứ gọi con, con ghi cho nhanh ạ."
- Khi khách muốn thử quét: "Dạ bác mở máy ảnh, đưa vào cái ô vuông này là thấy thực đơn. Bác chọn xong bấm gửi, con xem lại rồi mới báo bếp làm, bác yên tâm."
- Khi con cháu đã gọi trên điện thoại: "Dạ bàn mình đã có lẩu, bò, rau rồi ạ. Hai bác muốn thêm món gì riêng không ạ?"
- Khi khách lớn tuổi bấm nhầm: "Dạ không sao đâu bác, con bỏ món đó ra rồi, bếp chưa làm ạ."
Giữ thực đơn giấy mà không lệch giá
Thực đơn giấy để lâu sẽ lệch với thực đơn trên điện thoại: món đã bỏ vẫn còn, giá đã đổi vẫn giữ. Khách lớn tuổi gọi theo giấy, đến lúc trả tiền thấy khác là mất lòng ngay.
| Vấn đề | Cách xử lý |
|---|---|
| Đổi giá trên hệ thống, quên in lại | mỗi lần đổi giá, người đổi giá chịu luôn việc in lại trang đó |
| Món hết trong ngày vẫn có trên giấy | phục vụ báo khi ghi món, không để khách chọn xong mới nói |
| Chữ nhỏ như bản điện thoại | bản giấy in chữ to, ít món mỗi trang, có ảnh vài món chính |
| Thực đơn giấy cũ, bẩn | chỉ in vài cuốn để ở quầy, thay khi cũ, không cần mỗi bàn một cuốn |
Những cách làm khiến khách lớn tuổi phật lòng
Chỉ tay vào mã rồi đi. Câu "bác quét mã nhé" nói một mình là câu đuổi khéo. Lúc nào cũng phải kèm lời mời ghi món.
Bỏ hẳn thực đơn giấy. Tiết kiệm vài trăm nghìn tiền in nhưng mất nhóm khách đi cùng con cháu, mà nhóm này thường gọi nhiều món, ngồi lâu.
Mở đơn mới cho phần gọi miệng. Bếp nhận hai phiếu cho một bàn, có khi trùng món, cuối bữa thu ngân phải gộp tay. Món gọi miệng luôn vào đơn đang mở của bàn.
Ép tải ứng dụng hay đăng ký tài khoản. Gọi món tại bàn không nên đòi khách cài gì hay khai gì. Với người lớn tuổi, mỗi bước thêm là một lý do bỏ cuộc.
Đo xem hai lối có chạy êm không
Sau hai tuần, xem lại ba con số đơn giản. Một là tỷ lệ bàn gọi miệng hoàn toàn; tỷ lệ này cao ở quán nhiều khách quen lớn tuổi là bình thường, không cần ép xuống. Hai là thời gian từ lúc khách ngồi tới lúc được chào bàn; nếu tăng lên so với trước khi dùng QR, phục vụ đang dựa vào mã mà bỏ qua bàn. Ba là số món bị huỷ vì trùng giữa phần gọi trên điện thoại và phần gọi miệng.
Hỏi thêm phục vụ: bàn nào khách lúng túng, góc nào khách hay vẫy tay. Những chuyện này không có trong số liệu nhưng cho biết chỗ cần sửa quy trình.
Câu hỏi thường gặp
Có nên in hướng dẫn quét mã cho người lớn tuổi lên tấm mã không?
Một dòng ngắn là đủ, kiểu mở máy ảnh, đưa vào ô vuông. Đừng in nhiều bước chi chít. Người lớn tuổi cần người hướng dẫn trực tiếp hơn là đọc chữ nhỏ, và lời mời ghi món giúp hiệu quả hơn mọi tấm hướng dẫn.
Quán đông, phục vụ ít, làm sao vẫn chào được mọi bàn?
Chia khu cho từng người phục vụ, mỗi người chịu trách nhiệm chào bàn mới ngồi trong khu mình. Nhờ khách trẻ tự gọi qua mã, phục vụ có thêm thời gian cho các bàn cần ghi món, chứ không phải bỏ qua họ.
Khách lớn tuổi gọi món trên giấy theo giá cũ thì tính giá nào?
Nếu lỗi do quán chưa in lại thực đơn, nên tính theo giá trên giấy cho bàn đó và sửa thực đơn ngay trong ngày. Một lần chịu chênh lệch nhỏ rẻ hơn nhiều so với mất một nhóm khách quen.
Có nên làm thực đơn chữ to riêng cho người lớn tuổi không?
Nên, nếu khách lớn tuổi là nhóm đáng kể của quán. Chỉ cần vài cuốn bản in chữ to, ít trang, có ảnh các món chính, để ở quầy. Phục vụ đưa khi thấy bàn có người lớn tuổi, không cần hỏi.
Nhân viên trẻ thấy gọi miệng là phiền, xử lý thế nào?
Giải thích bằng tiền: bàn có người lớn tuổi thường là bàn đông người, gọi nhiều món, quay lại vào dịp lễ. Đưa câu nói mẫu, cho kèm cặp vài buổi, và đánh giá phục vụ theo việc chào bàn đúng lúc, không theo số đơn qua mã.