AppAmThuc.comQuán của bạn, gọn trong điện thoại
Nhân viên, ca & chấm công

Mỗi nhân viên một tài khoản riêng trên phần mềm: vì sao không dùng chung

Vì sao quán ăn nên cấp tài khoản riêng cho từng nhân viên trên phần mềm bán hàng: truy được ai làm gì, nghỉ việc khoá ngay, chia quyền theo vai trò.

Mỗi nhân viên một tài khoản riêng trên phần mềm: vì sao không dùng chung

Nhiều quán cài phần mềm bán hàng xong chỉ tạo đúng một tài khoản tên "thu ngân", mật khẩu dán dưới đáy máy, ca sáng ca tối ai đứng quầy cũng đăng nhập bằng nó. Mọi thứ vẫn chạy, cho tới ngày két thiếu nửa triệu hay một đơn hơn một triệu bị huỷ sau khi khách đã về. Lúc đó màn hình chỉ ghi "thu ngân đã huỷ đơn", mà "thu ngân" là bốn người.

Bài này nói rõ tài khoản dùng chung làm quán mất gì, chia vai trò theo việc thế nào cho vừa, xử lý chiếc máy dùng chung ở quầy ra sao, những chỗ hay làm sai khi chuyển sang tài khoản riêng, và cuối bài là cách cấp tài khoản trên một phần mềm quản lý quán cụ thể.

Tài khoản dùng chung làm quán mất gì

Không biết ai đã làm. Huỷ món, giảm giá, mở lại đơn đã thanh toán, sửa số lượng tồn kho: phần mềm nào cũng ghi lại, nhưng chỉ ghi được tên tài khoản. Tài khoản chung thì vết đó vô dụng. Người làm đúng cũng không chứng minh được mình đúng.

Người nghỉ vẫn còn chìa khoá. Muốn chặn một người đã nghỉ, quán phải đổi mật khẩu chung rồi báo lại cho tất cả người còn lại. Việc phiền nên hay bị hoãn, và trong thời gian đó người đã nghỉ vẫn đăng nhập được, kể cả từ điện thoại ở nhà nếu phần mềm chạy trên web.

Ai cũng có quyền của người cao nhất. Tài khoản chung thường được cấp quyền rộng "cho tiện": phục vụ cũng xem được doanh thu cả tháng, thu ngân cũng sửa được giá món. Không ai có ý xấu thì không sao, nhưng sai sót vô tình cũng không có gì chặn lại.

Mật khẩu đi khắp nơi. Mật khẩu chung được đọc to qua quầy, nhắn vào nhóm chat, ghi trên giấy. Sau vài tháng không ai biết bao nhiêu người đang biết nó.

Không đo được từng người. Muốn biết ai bán thêm được món tráng miệng, ai ra đơn nhanh, ai hay phải huỷ món vì ghi nhầm, thì đơn phải gắn với người tạo. Tài khoản chung xoá mất phần này.

Chia vai trò bắt đầu từ việc, không từ chức danh

Đừng hỏi "người này là quản lý hay nhân viên". Hãy hỏi trong một ca bình thường họ cần chạm vào màn hình nào. Bảng dưới là điểm xuất phát cho quán mười tới hai mươi người; quán nhỏ hơn có thể gộp vai trò, miễn mỗi người vẫn đăng nhập bằng tên mình.

Vai tròCần làm đượcKhông nên có
Phục vụMở bàn, gọi món, gửi bếp, xem trạng thái mónThu tiền, huỷ món đã ra bếp, xem doanh thu
Thu ngânThanh toán, in hoá đơn tạm, ghi khách quen, mở và đóng kétSửa giá món, sửa tồn kho, xem lương
BếpXem món theo trạm, báo món xong, xem công thứcThu tiền, sửa thực đơn
Bếp trưởngNhư bếp, cộng sửa công thức, lập phiếu đặt hàng, kiểm kêXem sổ quỹ, duyệt lương
Thủ khoNhập hàng theo phiếu, chuyển kho, kiểm kêBán hàng, giảm giá
Kế toánSổ quỹ, chi phí, báo cáo, lươngBán hàng trên quầy
Quản lý caMọi việc vận hành, duyệt huỷ món và giảm giá trong caĐổi phân quyền, tạo tài khoản mới
Chủ quánTất cả—

Nguyên tắc ít quyền nhất và những quyền nên tách riêng

Nguyên tắc dễ nhớ: mỗi người chỉ có đúng những quyền cần để làm xong ca của mình, không thêm. Cấp thiếu thì người đó gọi quản lý, mất vài giây. Cấp thừa thì sai sót không có gì chặn, và tới lúc cần rút lại quyền thì thành chuyện "sao lại không tin em".

Có năm thao tác nên tách khỏi vai trò bán hàng thường ngày và giao cho quản lý ca hoặc chủ quán: huỷ món hay huỷ đơn đã gửi bếp, giảm giá quá một mức nhất định, hoàn tiền, sửa giá món, sửa số lượng tồn kho bằng tay. Cả năm đều là chỗ tiền có thể ra khỏi quán mà không để lại hàng.

Ví dụ minh hoạ: quán đặt luật thu ngân được tự giảm tới 10% để làm tròn cho khách quen, giảm nhiều hơn thì quản lý ca phải duyệt. Một đơn 480.000đ, thu ngân giảm 48.000đ là đủ, khỏi gọi ai. Đơn đó mà giảm 100.000đ thì cần người thứ hai bấm. Luật như vậy không làm chậm quầy, chỉ chặn những lần giảm lớn không ai biết.

Một người có thể giữ hai vai trò, ví dụ ca sáng phục vụ, ca tối đứng quầy. Khi đó cấp cả hai vai trò cho chính tài khoản đó, đừng tạo thêm tài khoản thứ hai cho cùng một người.

Máy dùng chung ở quầy: đăng nhập, đăng xuất thế nào

Lý do hay được nêu để giữ tài khoản chung là "quầy chỉ có một máy, đổi người liên tục". Máy chung không phải là vấn đề, miễn có luật ai đứng máy thì máy mang tên người đó:

  1. Đầu ca, người đứng quầy đăng nhập bằng tài khoản của mình. Không đăng nhập hộ người khác.
  2. Giao ca thì người cũ đăng xuất, người mới đăng nhập. Nên làm cùng lúc với việc đếm két, để số tiền và tên người khớp với nhau.
  3. Rời quầy lâu, ví dụ ra bàn xử lý khách phàn nàn, thì khoá màn hình hoặc đăng xuất. Người khác cần bán thì đăng nhập tên họ.
  4. Mật khẩu là của riêng từng người, không viết lên máy, không nhắn vào nhóm chat. Quên thì nhờ quản lý đặt lại, không hỏi mượn của bạn.
  5. Thiết bị chỉ để hiển thị, như màn hình bếp treo trên tường, có thể dùng một tài khoản riêng cho thiết bị đó với quyền tối thiểu: xem món và báo món xong. Đó là tài khoản của thiết bị, không phải của người.

Những chỗ hay làm sai khi chuyển sang tài khoản riêng

Tạo xong vẫn dùng chung "cho nhanh". Tài khoản riêng đã có nhưng cả ca vẫn đăng nhập bằng tên quản lý vì "máy đang mở sẵn". Cần nói rõ từ ngày đầu: đơn tạo dưới tên ai thì người đó chịu trách nhiệm.

Cho quản lý quyền ngang chủ. Quản lý cửa hàng cần vận hành đầy đủ, nhưng việc tạo tài khoản, đổi phân quyền, sửa cài đặt quán nên giữ ở chủ. Không phải vì nghi ngờ, mà để có ít nhất hai người cùng biết khi quyền thay đổi.

Quên khoá người đã nghỉ. Tài khoản là thứ đầu tiên phải khoá trong ngày người đó nghỉ, kể cả nghỉ trong vui vẻ. Khoá, không xoá, để lịch sử đơn của họ vẫn còn.

Mật khẩu dễ đoán. Ngày sinh, số điện thoại, 123456. Đặt mật khẩu tạm cho người mới và bắt đổi ở lần đăng nhập đầu.

Người thời vụ dùng chung một tài khoản "thời vụ". Dịp Tết quán thêm ba bạn làm tuần, tạo chung một tài khoản. Đúng tuần đông nhất thì vết lại mất. Tạo tài khoản riêng cho từng bạn rồi khoá khi hết đợt.

Cấp tài khoản và vai trò trên Ẩm Thực

Trên phần mềm Ẩm Thực, chủ quán tạo tài khoản cho từng nhân viên ở mục Người dùng: tên đăng nhập, mật khẩu, email nếu có, và vai trò gắn theo từng chi nhánh. Có sẵn các vai trò như chủ quán, quản lý, kế toán, thu ngân, phục vụ, bếp, bếp trưởng, và tạo thêm được vai trò như thủ kho; một người giữ được nhiều vai trò, mỗi vai trò có thể giới hạn ở chi nhánh nào. Nếu nhập email, có thể gửi thư chào mừng kèm hướng dẫn đúng bộ phận; mật khẩu đi qua thư được coi là mật khẩu tạm, người nhận phải đổi khi đăng nhập lần đầu.

Quyền mặc định theo vai trò chỉnh được trên bảng quyền chi tiết, từng chức năng theo từng thao tác: xem, tạo, sửa, xoá, duyệt. Cần mở hoặc khoá riêng cho một người thì làm ở phần quyền riêng của người đó, không phải tạo thêm vai trò. Phần mềm chặn ở phía máy chủ chứ không chỉ ẩn nút, nên gõ thẳng địa chỉ trang cũng không vào được trang không có quyền.

Khi người nghỉ, chủ quán khoá tài khoản; người đó không đăng nhập lại được, còn lịch sử đơn vẫn giữ nguyên tên họ. Việc đổi quyền, khoá hay mở tài khoản, đổi mật khẩu người khác đều được ghi vào nhật ký hệ thống, chỉ đọc, không sửa được. Nhân viên chỉ cần chấm công thì không cần tài khoản: họ chấm bằng mã QR của chi nhánh và mã PIN riêng. Trên iPhone, App Ẩm Thực dùng chính tài khoản quán cấp và chỉ mở những màn hình đúng quyền của người đó.

Tạo tài khoản riêng cho từng nhân viên, gán vai trò theo chi nhánh và khoá ngay khi có người nghỉ — làm trên web hoặc App Ẩm Thực.

Tải App Ẩm Thực trên App Store Dùng trên web, máy Android

Câu hỏi thường gặp

Quán chỉ có ba người thì có cần tài khoản riêng không?

Vẫn nên. Ba người là ba tài khoản, tạo mất mười phút. Lợi ích lớn nhất không nằm ở chuyện chống gian lận mà ở chỗ khi có sai sót, cả ba không phải ngồi đoán ai làm, và người làm đúng không bị nghi oan.

Nhân viên ngại vì thấy bị theo dõi thì nói thế nào?

Nói thẳng mục đích: tài khoản riêng bảo vệ chính người làm đúng. Khi két lệch, đơn nào của ai rõ ràng thì không ai bị nghi chung. Cũng nên nói rõ chủ quán xem được những gì và không xem gì, ví dụ không đọc tin nhắn riêng.

Có nên cho nhân viên tự đặt mật khẩu không?

Nên. Quản lý đặt mật khẩu tạm lúc tạo tài khoản, nhân viên đổi ngay lần đầu đăng nhập. Sau đó chỉ người đó biết. Khi quên, quản lý đặt lại mật khẩu tạm mới, không hỏi mật khẩu cũ.

Xoá tài khoản người đã nghỉ hay khoá?

Khoá. Xoá có thể làm mất tên người tạo trên các đơn cũ, phiếu nhập kho, ca két, khiến việc tra lại sau này khó hơn. Khoá thì người đó không đăng nhập được, còn lịch sử vẫn đủ.

Một nhân viên làm ở hai chi nhánh thì cần hai tài khoản không?

Không. Một người một tài khoản, gán vai trò ở cả hai chi nhánh. Hai tài khoản cho một người lại làm rối vết, và khi người đó nghỉ dễ quên khoá một trong hai.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay

Tải ứng dụng App Ẩm Thực

Quản lý quán ăn: đơn bàn, bếp, kho, báo cáo — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store