Giờ trưa đông, khách gọi món thứ ba thì phục vụ mới biết bếp hết cá từ sáng. Bàn đặt trước tám người tới, không ai biết họ đã đặt món gì. Món mới ra mắt hôm nay mà phục vụ chưa nếm, khách hỏi chỉ biết nói "ngon lắm ạ". Những chuyện này không cần công cụ gì phức tạp để tránh; chỉ cần năm phút đứng lại với nhau trước khi mở cửa.
Bài này nói vì sao năm phút là vừa, chia năm phút đó thế nào, quản lý ca cần chuẩn bị gì trước, một mẫu nói để dùng ngay, khác biệt giữa họp cho bếp và cho sàn, và những lỗi làm buổi họp đầu ca thành thủ tục cho có.
Vì sao năm phút
Năm phút đủ để nói những gì cả ca cần biết, và đủ ngắn để không ai thấy phiền. Họp mười lăm phút thì sẽ trượt sang chuyện trách móc, chuyện riêng, rồi tới lúc mở cửa bếp chưa xong việc chuẩn bị. Họp không có giờ cố định thì sẽ bị bỏ vào ngày bận, tức là đúng ngày cần nhất.
Quy tắc đơn giản: họp đứng, đúng một giờ cố định, ví dụ mười lăm phút trước giờ mở cửa và trước khi vào ca tối. Ai đã vào ca thì có mặt, kể cả bếp. Quản lý ca nói, các bộ phận bổ sung ngắn. Hết năm phút thì giải tán, chuyện dài thì nói riêng sau.
Giờ họp nằm trong giờ làm. Nếu quán yêu cầu nhân viên có mặt sớm để họp thì thời gian đó phải được tính công.
Năm phút chia thế nào
Thứ tự đi từ cái ảnh hưởng tới khách nhiều nhất. Có mục nào hôm đó không có gì thì bỏ qua, không kéo dài cho đủ giờ:
| Thời gian | Nội dung | Ai nói |
|---|---|---|
| Phút 1 | Món hết, món sắp hết, món thay thế gợi ý cho khách | Bếp trưởng hoặc người lên ca bếp |
| Phút 2 | Món cần đẩy hôm nay và lý do (món mới, nguyên liệu cần dùng trước), cách giới thiệu một câu | Quản lý ca, bếp bổ sung |
| Phút 3 | Bàn đặt trước, tiệc, khách có yêu cầu riêng (dị ứng, sinh nhật, người lớn tuổi) | Quản lý ca |
| Phút 4 | Sự cố hôm qua và việc sửa hôm nay | Quản lý ca |
| Phút 5 | Phân công khu, người chạy, giờ nghỉ; một lời ghi nhận | Quản lý ca |
Chuẩn bị trước khi họp
Quản lý ca dành mười phút trước buổi họp để có đủ thông tin, không đứng lên rồi mới hỏi:
- Hỏi bếp tình trạng nguyên liệu: món nào hết, món nào chỉ còn đủ vài phần, món nào phải dùng trước vì sắp hết hạn trong ngày.
- Xem sổ đặt bàn và các đơn đặt trước, mang về hẹn giờ trong ca.
- Đọc lại ghi chú bàn giao ca trước: phàn nàn của khách, thiết bị hỏng, hàng giao thiếu.
- Xem lịch ca: ai nghỉ, ai thay, có người mới không.
- Ghi tất cả lên một tờ giấy nhỏ hay một tin nhắn nháp, để nói theo thứ tự trong bảng trên.
Mẫu nói cho quản lý ca
Dưới đây là một mẫu nói cho ca trưa ở một quán cơm, đọc mất chưa tới bốn phút. Thay nội dung bằng chuyện thật của quán bạn, giữ nhịp và thứ tự:
"Chào cả nhà, mình vào nhanh. Món: cá kho hết từ sáng, khách hỏi thì gợi ý thịt kho trứng hoặc cá chiên. Canh chua còn khoảng hai mươi phần, hết thì bếp báo qua quầy. Đẩy hôm nay: món gà xào sả ớt mới lên thực đơn, bếp để dành mỗi người một miếng nếm sau họp. Giới thiệu một câu thôi: gà ta, cay vừa, ăn với cơm trắng. Đặt trước: bàn 8 người lúc 12 giờ 15, đã đặt sẵn sáu món, có một chị không ăn hải sản, bàn số 10. Một đơn mang về 15 suất lấy lúc 11 giờ 30, bếp làm trước từ 11 giờ. Hôm qua: có bàn chờ món 25 phút vì phiếu bếp bị kẹt máy in, hôm nay ai thấy máy in kêu lạ thì báo ngay, đừng đợi. Phân công: Lan khu trong, Minh khu ngoài, Tú chạy món và dọn bàn, nghỉ trưa xoay lúc 14 giờ. Cảm ơn Minh hôm qua xử lý bàn khách phàn nàn rất khéo. Vào ca thôi."
Chú ý mẫu trên: mỗi mục có tên người hay con số cụ thể, có lời dặn làm gì khi gặp tình huống, và có một lời ghi nhận ngắn, gọi đúng tên.
Họp cho bếp và cho sàn khác nhau thế nào
Bếp cần biết số lượng và giờ. Bao nhiêu phần đặt trước, mấy giờ phải ra, món nào cần sơ chế thêm. Bếp ít quan tâm tới câu giới thiệu món.
Sàn cần biết câu nói với khách. Món hết thì gợi ý gì thay, món đẩy thì nói một câu thế nào, khách đặc biệt ngồi bàn nào. Phục vụ phải được nếm món mới thì mới giới thiệu thật được.
Quán lớn có thể họp tách. Bếp họp ba phút với bếp trưởng, sàn họp ba phút với quản lý, rồi hai người trưởng trao đổi nhanh với nhau. Quán nhỏ thì đứng chung một vòng là đủ, để bếp và sàn nghe cùng một thông tin.
Ca tối khác ca trưa. Ca tối thường có thêm tiệc, nhóm đông, đồ uống có cồn; nhắc lại cách xử lý khách say, chuyện giao hàng muộn, giờ đóng bếp.
Mỗi ngày dạy thêm một điều nhỏ
Sau khi đã quen nhịp, nhiều quán dùng nửa phút cuối buổi họp để nhắc một điều nhỏ, mỗi ngày một điều, xoay vòng trong tuần: thứ Hai nhắc cách hỏi khách về dị ứng, thứ Ba nhắc cách cầm ly không chạm miệng ly, thứ Tư nhắc cách xác nhận tiền chuyển khoản trước khi đóng đơn. Một điều một ngày thì người ta nhớ; mười điều trong một buổi đào tạo dài thì người ta quên.
Chọn điều để nhắc từ chính sự cố của quán trong tuần trước. Có khách phàn nàn đũa chưa sạch thì tuần này nhắc cách kiểm đũa khi xếp bàn. Như vậy buổi họp nối thẳng với chuyện thật, không thành bài giảng.
Biết buổi họp có tác dụng hay không
Họp đầu ca chỉ đáng giữ khi nó làm thay đổi một điều gì đó trong ca. Ba dấu hiệu dễ thấy: số lần phục vụ quay vào bếp hỏi "món này còn không" giảm hẳn; bàn đặt trước được đón đúng chỗ, đúng món mà không cần gọi quản lý; món được đẩy bán nhiều hơn những ngày không nhắc.
Cách kiểm đơn giản: cuối tuần, quản lý ca tự hỏi trong tuần có bao nhiêu chuyện xảy ra mà lẽ ra đã được nói trong buổi họp. Nếu phần mềm bán hàng của quán cho xem số phần bán theo món, so số phần món được đẩy trong ngày có nhắc với ngày không nhắc. Không đổi gì thì xem lại cách nói: có thể câu giới thiệu chưa đủ cụ thể, hoặc phục vụ chưa được nếm.
Những chỗ dễ sai
Biến thành buổi trách móc. Sự cố hôm qua nói về việc sửa, không nêu tên người làm sai trước cả ca. Trách thì nói riêng.
Chỉ quản lý nói. Cho bếp nói phần món hết, cho người có ý tưởng góp một câu. Họp một chiều lâu dần thành nghe cho có.
Không có giấy ghi. Nói xong là quên. Ghi tóm tắt vào sổ bàn giao ca hoặc nhắn vào nhóm ca để người vào muộn đọc lại.
Bỏ họp vào ngày đông. Ngày đông là ngày dễ có món hết và bàn đặt trước nhiều nhất. Rút còn ba phút nếu cần, nhưng không bỏ.
Câu hỏi thường gặp
Họp đầu ca có cần tất cả nhân viên tham gia không?
Nên có mặt tất cả những ai đã vào ca, kể cả bếp và người làm bán thời gian. Người vào muộn hơn giờ họp thì quản lý ca nói lại riêng một phút, hoặc đọc phần ghi tóm tắt trong sổ bàn giao.
Thời gian họp đầu ca có tính vào giờ làm không?
Có. Khi quán yêu cầu nhân viên có mặt để họp thì đó là thời gian làm việc và phải được tính công. Cách đơn giản là đặt giờ họp nằm trong giờ ca đã xếp, ví dụ năm phút đầu ca.
Quán chỉ có ba bốn người thì có cần họp đầu ca không?
Vẫn nên, có khi chỉ hai phút: món hết, bàn đặt trước, ai lo việc gì. Quán nhỏ thường tưởng ai cũng biết, nhưng chính ở quán nhỏ mỗi người ôm nhiều việc nên dễ hụt thông tin nhất.
Có nên họp cuối ca thay vì đầu ca không?
Họp cuối ca hợp để rút kinh nghiệm, nhưng mọi người mệt và muốn về. Họp đầu ca hợp để chuẩn bị. Nhiều quán dùng cả hai: cuối ca ghi sổ bàn giao ngắn, đầu ca hôm sau đọc lại và phân công.
Làm sao để phục vụ thật sự giới thiệu được món cần đẩy?
Cho nếm món trong buổi họp, dạy đúng một câu giới thiệu ngắn và để họ tự nói thử một lần. Cuối ca hỏi lại món đó bán được bao nhiêu phần, khen người bán được nhiều để cả ca thấy việc đẩy món có kết quả.