Quán thứ hai nằm ở mặt tiền tiền thuê gấp rưỡi quán đầu. Đơn đặt online phải tốn thêm hộp, túi, muỗng. Chủ quán biết cần để giá khác nhau, nhưng làm vài tháng thì bảng giá thành một mớ: thu ngân quán này bấm giá cũ, đơn online tính giá tại quán, khách chụp hai hoá đơn so với nhau rồi hỏi vì sao.
Bài này chỉ cách dựng giá theo ba lớp để mỗi ô giá có lý do, cách tính tay mức chênh hợp lý, cách cập nhật khi nguyên liệu lên giá, và những chỗ hay sai khi một món có nhiều giá cùng lúc.
Khi nào nên để giá khác nhau
Chi phí mặt bằng chênh rõ. Hai quán cùng thực đơn nhưng tiền thuê một bên cao hơn hẳn thì phần chênh phải đi đâu đó. Cộng vài nghìn mỗi món ở quán đắt hơn thường dễ chịu hơn là cắt định lượng.
Kênh bán tốn thêm tiền. Đơn mang về và đơn đặt online tốn hộp, túi, nước chấm đóng gói riêng, đôi khi tốn cả người đóng gói. Món ăn tại chỗ không tốn mấy khoản đó.
Khách ở hai khu chi trả khác nhau. Đây là lý do yếu nhất. Nếu khách hai khu cùng là một nhóm người, đi qua lại giữa hai quán, chênh giá sẽ bị nhận ra và bị hỏi.
Không nên khác giá chỉ vì "quản lý thấy vậy". Mỗi giá ngoại lệ phải viết được một câu lý do. Không viết được thì để giá chung.
Ba lớp giá, cụ thể thắng chung chung
Cách dựng gọn nhất là coi giá chung của cả chuỗi là gốc, rồi chỉ ghi phần ngoại lệ. Ô nào không ghi ngoại lệ thì dùng giá gốc.
| Lớp | Ai quyết | Ví dụ |
|---|---|---|
| Giá gốc của món | Chủ chuỗi | Bún bò 50.000 đ, áp cho mọi chi nhánh, mọi kênh |
| Giá riêng của một chi nhánh | Chủ chuỗi, có lý do ghi lại | Quán mặt tiền trung tâm: bún bò 55.000 đ |
| Giá riêng của một kênh | Chủ chuỗi | Đặt online: bún bò 55.000 đ ở mọi chi nhánh |
| Giá riêng của một kênh tại một chi nhánh | Hạn chế dùng | Chỉ khi hai lớp trên chưa đủ, ví dụ quán trung tâm đặt online 58.000 đ |
Ví dụ tính mức chênh cho kênh đặt online
Ví dụ minh hoạ, số tròn. Một tô bún bò bán tại quán 50.000 đ, giá vốn nguyên liệu 17.000 đ, tức giá vốn chiếm 34% giá bán. Bán mang về tốn thêm: tô giấy có nắp 3.500 đ, túi đựng nước dùng riêng 800 đ, túi xách 700 đ, muỗng đũa khăn giấy 1.000 đ, cộng 6.000 đ. Giá vốn của tô mang về là 23.000 đ.
Nếu giữ nguyên 50.000 đ, tỷ lệ giá vốn kênh này lên 46%, tức mỗi tô online bạn mất 6.000 đ so với tô tại quán. Muốn giữ tỷ lệ 34% như tại quán thì giá online cần khoảng 23.000 ÷ 0,34 ≈ 67.600 đ, cao quá, khách sẽ bỏ. Cách thực tế hơn là giữ đồng lãi gộp mỗi tô: lãi gộp tại quán là 33.000 đ, cộng 6.000 đ bao bì ra 56.000 đ, làm tròn 55.000 đ và chấp nhận lãi gộp kém tại quán 1.000 đ.
Nếu đơn đi qua sàn giao đồ ăn, còn phải tính phần chiết khấu cho sàn. Mức này thay đổi theo hợp đồng và từng thời điểm, nên lấy đúng con số trong hợp đồng của quán bạn rồi tính riêng, đừng dùng chung giá với kênh đặt trực tiếp.
Một bảng giá gốc cho cả chuỗi
Dù dùng phần mềm hay không, nên có một bảng giá gốc do một người giữ. Mỗi dòng là một món, các cột lần lượt là giá gốc, các giá ngoại lệ theo chi nhánh, theo kênh, ngày bắt đầu áp dụng, lý do và người duyệt. Mỗi lần đổi giá là một phiên bản mới của bảng, phiên bản cũ giữ lại chứ không ghi đè. Sáu tháng sau có người hỏi "món này tăng giá từ bao giờ, vì sao", bạn trả lời được trong một phút.
Người giữ bảng thường là chủ chuỗi hoặc kế toán. Quản lý chi nhánh có quyền xem và đề xuất, không có quyền sửa. Khi đề xuất, họ ghi rõ món nào, giá mới bao nhiêu, vì sao, và gửi trước ngày muốn áp dụng ít nhất một tuần để kịp in lại thực đơn.
Bảng này còn có ích khi tính lãi theo chi nhánh: nhìn vào là biết quán nào đang bán cùng món với giá cao hơn và cao hơn bao nhiêu. Nếu quán đắt hơn mà tỷ lệ giá vốn vẫn ngang quán rẻ, nghĩa là phần chênh giá đang bị tiêu ở đâu đó, thường là định lượng tay nặng hơn hoặc hao hụt cao hơn, đáng để hỏi.
Cập nhật giá cho cả chuỗi khi nguyên liệu lên giá
Đổi giá là việc dễ gây rối nhất nếu làm vội giữa ca. Làm theo thứ tự dưới đây, mỗi lần đổi giá như một đợt có ngày bắt đầu rõ ràng.
- Lập bảng: mỗi dòng một món, cột giá hiện tại, giá mới ở từng lớp (gốc, chi nhánh, kênh), lý do đổi. Món nào không đổi thì để trống, đừng chép lại.
- Chọn ngày áp dụng, tốt nhất là đầu tuần hoặc ngày vắng, và bắt đầu từ lúc mở cửa chứ không phải giữa ca.
- Báo trước cho quản lý và thu ngân từng chi nhánh ít nhất hai ngày, để họ trả lời được khi khách hỏi.
- Chuẩn bị thứ khách nhìn thấy: thực đơn in, bảng giá treo tường, ảnh thực đơn trên trang đặt món. Giá trên hệ thống đổi mà thực đơn in còn giá cũ là cãi nhau ở quầy.
- Sáng ngày áp dụng, bán thử một đơn mỗi kênh ở mỗi chi nhánh, xem giá ra đúng chưa.
- Một tuần sau, xem lại số đơn của những món vừa tăng giá. Giảm mạnh ở một món thì cân nhắc lùi lại món đó, không cần lùi cả bảng.
Những chỗ hay sai khi một món có nhiều giá
- Combo giữ giá cũ trong khi món lẻ đã tăng, thế là combo rẻ hơn tổng món lẻ một khoảng lớn bất ngờ và khách dồn vào combo.
- Khuyến mãi giảm theo phần trăm tính trên giá nào không ai rõ. Ghi luôn trong điều kiện chương trình: giảm trên giá của kênh khách đang mua.
- Thu ngân sửa giá tay tại quầy cho "khách quen". Mỗi lần sửa tay là một lỗ hổng; nếu muốn ưu đãi khách quen, dùng điểm tích luỹ hoặc hạng thành viên.
- Quá nhiều ô ngoại lệ. Năm món, hai chi nhánh, ba kênh đã là ba mươi ô giá; ghi ngoại lệ cho tất cả thì không ai kiểm hết. Giữ ngoại lệ ít nhất có thể.
- Quên giá có hạn dùng. Giá thử nghiệm hai tuần mà không ghi ngày kết thúc thì sẽ nằm đó cả năm.
Giá theo chi nhánh và theo kênh trên Ẩm Thực
Trên phần mềm Ẩm Thực, mỗi món có giá gốc dùng chung. Ở trang tuỳ chọn của món, bạn thêm từng dòng giá riêng: chọn một chi nhánh hoặc mọi chi nhánh, chọn kênh (tại quán hoặc đặt online), nhập giá, và nếu cần thì ghi ngày bắt đầu, ngày kết thúc. Dòng nào hết hạn tự thôi áp dụng, nên giá thử nghiệm hay giá mới cho tuần sau khai trước được.
Khi bán, hệ thống tự chọn giá cụ thể nhất: đúng chi nhánh và đúng kênh trước, rồi đến giá của kênh đó cho mọi chi nhánh, rồi giá riêng tại quán của chi nhánh, cuối cùng mới là giá gốc. Máy bán hàng tại quầy dùng giá tại quán của chi nhánh đang chọn; đơn khách đặt online lấy giá kênh đặt online. Đơn khách gọi qua mã QR tại bàn hay đặt online luôn đọc giá từ hệ thống, khách không tự sửa được. Tính đến 11/2026, Ẩm Thực chưa kết nối với các sàn giao đồ ăn, nên giá bán trên sàn vẫn phải sửa trên trang của sàn.
Khai giá gốc một lần, thêm giá riêng cho chi nhánh và cho kênh đặt online trên Ẩm Thực, rồi bán thử một đơn để xem giá tự ra đúng.
Câu hỏi thường gặp
Khách phàn nàn hai chi nhánh bán khác giá thì trả lời sao?
Nói thật lý do: mặt bằng ở đây chi phí cao hơn, hoặc đơn mang về tốn thêm hộp và túi. Khách thường chấp nhận một lý do rõ ràng hơn là câu "giá công ty quy định". Nhân viên cần được dặn sẵn câu trả lời.
Có nên ghi giá mang về riêng trên thực đơn in không?
Nên, nếu giá mang về khác giá tại chỗ. Ghi một dòng nhỏ dưới mỗi nhóm món hoặc một cột riêng. Để khách biết khi thanh toán mới là cách nhanh nhất làm khách khó chịu.
Bao lâu thì nên xem lại bảng giá một lần?
Mỗi quý xem lại một lần là vừa với quán nhỏ, và xem ngay khi một nguyên liệu chính tăng giá kéo dài hơn một tháng. Mỗi lần xem, so tỷ lệ giá vốn của từng món với mức bạn đặt ra cho quán.
Tăng giá nhiều món một lúc hay tăng từng đợt nhỏ?
Nhóm món chủ lực khách hay gọi nên tăng ít và gộp một đợt, đừng tăng lắt nhắt mỗi tháng. Món phụ, đồ uống có thể chỉnh riêng. Tránh tăng cùng lúc với đợt cắt bớt định lượng, khách sẽ thấy cả hai.
Giá trên sàn giao đồ ăn có nên bằng giá đặt trực tiếp không?
Thường là không, vì sàn thu chiết khấu theo hợp đồng. Nhiều quán để giá đặt trực tiếp thấp hơn giá trên sàn để kéo khách quen đặt thẳng. Lấy mức chiết khấu trong hợp đồng của chính quán mình để tính.