AppAmThuc.comQuán của bạn, gọn trong điện thoại
Báo cáo, sổ quỹ & đối soát

So doanh thu tuần này với tuần trước: tránh kết luận sai

So doanh thu tuần này với tuần trước của quán ăn mà không kết luận sai: tính ngày lễ, thời tiết, ngày lương về, so cùng kỳ và những chỉ số nên xem kèm.

So doanh thu tuần này với tuần trước: tránh kết luận sai

Sáng thứ Hai, chủ quán thấy doanh thu tuần trước giảm 12% so với tuần trước nữa. Trong cuộc họp ngắn, mọi người đưa ra ba giả thuyết: món mới không ngon, nhân viên mới chậm, quán đối diện khai trương. Ai cũng có lý, không ai có số. Hai tuần sau doanh thu tự lên lại và không ai biết vì sao.

So hai tuần liền kề là phép so tiện nhất, cũng dễ sai nhất. Bài này liệt kê những yếu tố làm lệch phép so, cách so cùng kỳ và so với trung bình bốn tuần, những chỉ số nên xem kèm doanh thu, và một ví dụ đọc một tuần giảm doanh thu.

Vì sao so hai tuần liền kề dễ sai

Mỗi tuần đều có những thứ không lặp lại: một trận mưa lớn chiều thứ Sáu, một ngày lễ, một đám cưới gần quán, một đợt công nhân khu bên cạnh nghỉ phép. Với quán bán vài trăm đơn mỗi tuần, chỉ một tối mưa to đã đủ làm doanh thu cả tuần lệch vài phần trăm.

Vấn đề nằm ở chỗ: chênh 5–10% giữa hai tuần thường nằm trong dao động bình thường của quán. Kết luận từ khoảng dao động đó giống như đọc tiếng ồn. Bước đầu tiên là biết dao động bình thường của quán mình là bao nhiêu, bằng cách nhìn lại mười tuần gần nhất xem các tuần chênh nhau cỡ nào khi không có gì đặc biệt xảy ra.

Những yếu tố làm lệch phép so

Các yếu tố hay gặp ở quán ăn Việt, mức ảnh hưởng tuỳ mô hình và vị trí:

Yếu tốẢnh hưởng hay gặpCách xử lý khi so
Ngày lễ, TếtQuán gần văn phòng vắng hẳn; quán khu dân cư, khu du lịch có khi đông lênSo với cùng dịp năm trước, không so với tuần thường
Thời tiếtMưa lớn giảm khách tại chỗ, có thể tăng đơn giaoGhi lại ngày mưa, tách kênh khi đọc
Ngày lương vềĐầu tháng hoặc giữa tháng, tuỳ khu, chi tiêu nhích lênSo tuần đầu tháng với tuần đầu tháng
Số ngày mở cửaTuần nghỉ một ngày tự nhiên ít doanh thu hơnSo theo doanh thu bình quân mỗi ngày mở
Sự kiện quanh quánĐường sửa, công trình, lễ hội, trường thi cửGhi vào sổ sự kiện
Thay đổi của chính quánĐổi giá, đổi thực đơn, chạy khuyến mãiGhi ngày đổi, không lẫn với yếu tố bên ngoài

So cùng kỳ và so trung bình bốn tuần

Có hai mốc so đáng tin hơn tuần liền trước. Mốc thứ nhất là cùng kỳ: cùng tuần của tháng trước hoặc năm trước, nhất là với tuần có lễ hay ngày lương về. Quán mở chưa đủ năm thì dùng cùng tuần của tháng trước.

Mốc thứ hai là trung bình bốn tuần gần nhất: cộng doanh thu bốn tuần trước đó chia bốn. Ví dụ minh hoạ: bốn tuần trước lần lượt là 52, 48, 50 và 54 triệu đồng, trung bình 51 triệu. Tuần này 46 triệu, thấp hơn trung bình khoảng 10%. Nếu chỉ so với tuần ngay trước là 54 triệu, mức giảm trông như gần 15%, đáng lo hơn thực tế.

Khi tuần này thấp hơn trung bình bốn tuần quá mức dao động bình thường, và không có yếu tố nào trong bảng trên giải thích được, lúc đó mới bắt đầu tìm nguyên nhân bên trong quán.

Chỉ số nên đi kèm doanh thu

Doanh thu chỉ cho biết có thay đổi. Những chỉ số dưới đây cho biết thay đổi đến từ đâu:

  • Số đơn và giá trị đơn trung bình. Doanh thu giảm vì ít khách hay vì mỗi khách chi ít hơn là hai chuyện cần hai cách xử lý khác nhau.
  • Doanh thu tách theo kênh. Tại quán giảm, mang về tăng trong tuần mưa là bình thường; cả hai cùng giảm mới đáng xem.
  • Doanh thu theo ngày trong tuần. Giảm dồn vào một hai ngày thường có lý do cụ thể; giảm đều cả tuần mới gợi ý vấn đề chung.
  • Số món huỷ và số đơn giảm giá. Tăng đột biến cùng lúc doanh thu giảm có thể là chuyện vận hành.
  • Số khách quen quay lại, nếu quán có ghi số điện thoại khách. Khách quen giảm là dấu hiệu chậm nhưng nghiêm trọng hơn khách lạ giảm.

So cùng kỳ năm trước khi lịch âm lệch ngày

Nhiều dịp ảnh hưởng mạnh tới quán ăn đi theo lịch âm: Tết Nguyên đán, rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy, các ngày mùng một và rằm mỗi tháng với quán chay. Mỗi năm những dịp này rơi vào tuần dương lịch khác nhau. So tuần thứ sáu của năm nay với tuần thứ sáu năm trước có khi là so tuần sau Tết với tuần trước Tết.

Cách làm: với các tuần có dịp theo lịch âm, so theo vị trí của dịp đó chứ không theo số tuần. Tuần chứa mùng một Tết năm nay so với tuần chứa mùng một Tết năm trước. Quán chay so ngày rằm với ngày rằm, mùng một với mùng một.

Đầu năm, ghi sẵn vào sổ ghi chú những tuần có dịp đặc biệt của cả năm, cả theo dương lịch lẫn âm lịch, để khi đọc số không phải tra lại.

Một dòng theo dõi mỗi tuần

Ghi đều một bảng nhỏ như dưới đây, mười tuần sau quán đã biết dao động bình thường của mình. Ví dụ minh hoạ hai tuần:

CộtTuần trước nữaTuần trước
Số ngày mở cửa77
Doanh thu50 triệu44 triệu
Số đơn1.000900
Giá trị đơn trung bình50.000đkhoảng 48.900đ
Tỷ trọng mang về và giao đi30%28%
Món huỷ sau khi bếp làm67
Ghi chú sự kiệnkhông cómưa lớn chiều thứ Năm; rào đường thứ Sáu

Ví dụ đọc một tuần giảm 12%

Ví dụ minh hoạ, quay lại quán ở đầu bài. Tuần trước nữa 50 triệu, tuần trước 44 triệu, giảm 12%. Tách ra: số đơn từ 1.000 xuống 900, giá trị đơn trung bình từ 50.000đ xuống khoảng 48.900đ. Phần lớn mức giảm đến từ số đơn, không phải từ việc khách gọi ít món.

Tách theo ngày: thứ Năm và thứ Sáu giảm mạnh, các ngày khác gần như cũ. Mở sổ ghi chú: chiều thứ Năm mưa lớn, thứ Sáu đường trước quán rào sửa ống nước. Tách theo kênh: hai ngày đó tại quán giảm, mang về không tăng bù vì xe giao không vào được. Kết luận: phần lớn mức giảm có nguyên nhân bên ngoài. Món mới và nhân viên mới chưa có bằng chứng gì liên quan, nên chưa đổi gì, chỉ theo dõi tiếp tuần sau.

Giữ một sổ ghi chú sự kiện

Phần lớn kết luận sai đến từ việc quên mất tuần đó đã xảy ra gì. Một cuốn sổ hay một tệp ghi chú đơn giản giải quyết được:

  1. Mỗi ngày, người đóng ca ghi một dòng nếu có gì khác thường: mưa lớn, mất điện, thiếu người, hết món chủ lực, đoàn khách lớn.
  2. Ghi mọi thay đổi của quán kèm ngày: đổi giá, thêm món, bỏ món, đổi giờ mở, bắt đầu hay kết thúc khuyến mãi.
  3. Ghi sự kiện quanh quán: đường sửa, quán mới mở gần, trường nghỉ hè, khu công nghiệp nghỉ ca.
  4. Đầu mỗi tuần, đọc sổ trước rồi mới đọc số.

Kết luận sai hay gặp

Đổ lỗi cho thay đổi gần nhất. Thay đổi gì trong tuần đó, như món mới hay người mới, thường bị gán cho mọi biến động, dù chưa có số nào chứng minh.

Mừng vì một tuần tăng. Một tuần tăng sau khuyến mãi chưa chắc là khách mới; có thể là khách cũ dồn đến sớm hơn, tuần sau sẽ hụt.

Phản ứng ngay bằng giảm giá. Giảm giá khi doanh thu giảm vì thời tiết chỉ làm mất tiền lời của những khách vẫn đến.

Câu hỏi thường gặp

Doanh thu giảm bao nhiêu phần trăm thì đáng lo?

Tuỳ dao động bình thường của quán. Xem lại mười tuần gần nhất để biết mức chênh thường gặp, chỉ lo khi mức giảm vượt rõ khoảng đó và kéo dài từ hai tuần trở lên.

Nên so theo tuần hay theo tháng?

Theo tuần để phát hiện sớm, theo tháng để kết luận. Tháng có số ngày và số ngày cuối tuần khác nhau, nên so theo doanh thu bình quân mỗi ngày mở cửa.

Quán mới mở dưới ba tháng thì so thế nào?

Các tuần đầu thường có khách tò mò và khuyến mãi khai trương, doanh thu cao rồi giảm là bình thường. Chờ ít nhất sáu tới tám tuần mới lấy làm mốc so.

Có nên so doanh thu với quán khác cùng khu?

Thường không có số liệu thật của quán khác để so. Tốt hơn là so với chính mình qua các tuần và cùng kỳ, kèm sổ ghi chú sự kiện quanh quán.

Thời tiết xấu cả tuần có nên tính lại kế hoạch hàng không?

Có. Khi dự báo mưa nhiều ngày, giảm lượng nhập hàng tươi, chuẩn bị bao bì cho đơn mang về và xếp người theo hướng ít khách tại chỗ hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay

Tải ứng dụng App Ẩm Thực

Quản lý quán ăn: đơn bàn, bếp, kho, báo cáo — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store