Có ba chi nhánh, mở báo cáo ra là gặp mấy chục con số: doanh thu ngày, doanh thu kênh, món bán chạy, đơn hoàn, chi phí. Đọc từ trên xuống dưới thì nửa tiếng sau vẫn chưa biết tuần này có gì đáng lo. Vấn đề không nằm ở báo cáo thiếu số, mà ở chỗ không có thứ tự đọc.
Bài này đưa ra thứ tự bốn bước, đi từ rộng đến hẹp: tổng cả chuỗi, chi nhánh nào kéo lệch, món nào trong chi nhánh đó, rồi ca và người bán. Mỗi bước chỉ trả lời một câu hỏi và dẫn sang bước sau. Có ví dụ tính tay, những bẫy hay gặp khi so số, và phần cuối nói cách báo cáo theo chi nhánh trên Ẩm Thực hỗ trợ thứ tự này.
Bước một: tổng cả chuỗi, ba con số
Câu hỏi của bước này: tuần này cả nhà kinh doanh tốt hơn hay kém hơn bình thường. Chỉ cần ba con số: doanh thu đã thu, giá vốn món, lãi ước tính sau khi trừ chi phí. Mỗi con số so với cùng kỳ trước.
Cùng kỳ phải so cho đúng: thứ Bảy so với thứ Bảy, tuần so với tuần trọn. So bảy ngày từ thứ Tư đến thứ Ba với bảy ngày trước đó thì được; so ba ngày cuối tuần với ba ngày giữa tuần thì vô nghĩa. Tuần có ngày lễ thì ghi chú lại, đừng so như tuần thường.
Nếu cả ba con số đều nằm trong khoảng dao động quen thuộc, mỗi khi lên xuống vài phần trăm, có thể dừng ở đây, chỉ lướt nhanh các bước sau. Nếu một con số lệch rõ, đi tiếp.
Bước hai: chi nhánh nào kéo lệch
Ví dụ minh hoạ, số tròn. Doanh thu đã thu của tuần này so với tuần trước.
| Chi nhánh | Tuần trước | Tuần này | Thay đổi |
|---|---|---|---|
| Quán A | 120 triệu | 123 triệu | +3 triệu (+2,5%) |
| Quán B | 100 triệu | 79 triệu | −21 triệu (−21%) |
| Quán C | 80 triệu | 82 triệu | +2 triệu (+2,5%) |
| Cả chuỗi | 300 triệu | 284 triệu | −16 triệu (−5,3%) |
Đọc bảng trên
Nhìn tổng, chuỗi giảm hơn 5%, nghe như cả nhà đi xuống. Tách theo chi nhánh, hai quán tăng nhẹ, một quán giảm mạnh. Vậy vấn đề không phải thị trường hay thời tiết chung, mà là chuyện của quán B. Đây là lý do không bao giờ dừng ở bước một: con số tổng hay che mất chỗ hỏng thật.
Ở bước này cũng nên nhìn giá vốn món chia doanh thu của từng quán. Có khi doanh thu không đổi nhưng một quán có tỷ lệ giá vốn nhảy lên ba bốn điểm, đó cũng là một quán kéo lệch, chỉ là kéo lãi thay vì kéo doanh thu.
Bước ba: vào món của chi nhánh lệch
So số lượng bán từng món. Quán B giảm 21 triệu: giảm đều trên mọi món, hay tập trung ở vài món? Giảm đều thường là ít khách đi, giảm ở vài món thường là món đó có chuyện: hết hàng, đổi vị, đầu bếp mới.
So lãi gộp từng món. Một món bán số lượng như cũ nhưng lãi gộp giảm thì giá vốn món đó đang tăng: nguyên liệu lên giá, định lượng nặng tay, hoặc giá bán bị sửa.
Nhìn đơn hoàn tiền và đơn huỷ. Hoàn nhiều ở một món là khách đang trả món đó lại. Cần hỏi bếp ngay.
Bước bốn: xuống ca và người bán
Doanh thu theo ngày trong tuần. Quán B giảm đều cả tuần hay chỉ hai ngày? Chỉ hai ngày thì hỏi chuyện gì xảy ra hai ngày đó: mất điện, đường đào, thiếu người.
Doanh thu theo thu ngân. So doanh thu, số đơn, số đơn huỷ của từng người đứng quầy. Một người có tỷ lệ huỷ hoặc hoàn cao bất thường là chỗ cần xem từng đơn.
Doanh thu theo kênh. Tại quán giữ nguyên mà đặt online giảm, hay ngược lại? Mỗi hướng dẫn tới một câu hỏi khác nhau.
Đọc trọn một lượt: từ con số tới việc cần làm
Quay lại ví dụ quán B giảm 21 triệu. Ở bước ba, xem theo món thấy phần giảm không đều: bún bò giảm khoảng 150 tô so với tuần trước, các món khác gần như giữ nguyên. Với giá 50.000 đ một tô, 150 tô là 7,5 triệu, chưa giải thích hết 21 triệu. Xem tiếp đơn hoàn tiền: tuần này quán B có 12 đơn hoàn, tuần trước 2 đơn, phần lớn là bún bò.
Ở bước bốn, xem theo ngày thấy doanh thu quán B bình thường đến thứ Tư, giảm mạnh từ thứ Năm. Xem theo kênh, phần giảm nằm chủ yếu ở đặt online. Ghép lại: từ thứ Năm, có chuyện với món bún bò ở quán B, ảnh hưởng nặng nhất tới khách đặt online, và khách bắt đầu trả món.
Đến đây mới gọi cho quản lý quán B, hỏi một câu cụ thể: từ thứ Năm có gì thay đổi ở món bún bò? Câu trả lời có thể là đổi nhà cung cấp xương, đầu bếp chính nghỉ phép, hay hộp đựng mới bị đổ nước dùng khi giao. Mỗi câu trả lời dẫn tới một việc sửa khác nhau, và bạn đến đó sau khoảng mười lăm phút đọc số, không phải sau một buổi họp dài đi đoán.
Cuối cùng, ghi lại việc cần làm và tuần sau quay lại đúng những con số này để xem đã sửa được chưa. Đọc báo cáo mà không có tuần sau kiểm lại thì cũng chỉ là đọc cho biết.
Những bẫy khi so số giữa các chi nhánh
- Tính cả đơn chưa thu tiền vào doanh thu. Doanh thu nên là đơn đã thanh toán, trừ đơn đã hoàn.
- Gán chi phí chung cho một quán. Tiền quảng cáo chung, lương kế toán chung gán hết cho quán A làm quán A trông lỗ oan. Để chi phí chung riêng, chỉ trừ khi xem toàn chuỗi.
- So quán mới với quán cũ bằng cùng một thước. Quán mở được hai tháng chưa có khách quen, hãy so nó với chính nó tuần trước.
- Kết luận từ một ngày. Một ngày mưa to có thể làm doanh thu giảm một nửa. Đọc theo tuần, theo dõi xu hướng bốn tuần.
- Đọc số mà không bấm vào xem đơn. Con số lạ luôn có vài đơn cụ thể đứng sau, xem tận mắt nhanh hơn đoán.
Báo cáo theo chi nhánh trên Ẩm Thực
Trang Báo cáo của phần mềm Ẩm Thực có năm cách xem: theo ngày, theo món, theo kênh, theo chi nhánh, theo nhân viên, đúng bốn bước ở trên. Đầu trang là doanh thu đã thu, giá vốn món, chi phí và lãi ước tính; mỗi con số so với cùng kỳ trước, kỳ trước được lùi trọn tuần để thứ khớp thứ. Doanh thu chỉ tính đơn đã thanh toán, đơn hoàn tiền tách riêng. Chi phí chung không gắn chi nhánh chỉ được cộng khi bạn xem toàn chuỗi, xem một quán thì chỉ có chi phí của quán đó. Cách xem theo món có cột lãi gộp. Mọi con số đều bấm được để mở danh sách đơn làm nên con số đó.
Phạm vi báo cáo đi theo quyền: chủ chuỗi xem tất cả chi nhánh hoặc từng quán; quản lý được gán một quán chỉ thấy quán đó. Tính đến 11/2026 chưa có cách xem riêng theo ca; bước bốn dùng cách xem theo nhân viên thu ngân kết hợp lọc ngày. Mỗi tối hệ thống gửi thư tổng kết cuối ngày. Trên App Ẩm Thực, màn Hôm nay cho thấy doanh thu đã thu và số đơn ngay trong ngày, và báo cáo cuối ngày gửi được qua Zalo hay Messenger bằng nút chia sẻ của iPhone để đưa vào nhóm quản lý.
Mở trang Báo cáo trên Ẩm Thực, chọn cách xem theo chi nhánh cho tuần vừa rồi, rồi bấm vào con số của quán lệch nhất để đọc từng đơn.
Câu hỏi thường gặp
Nên đọc báo cáo chuỗi mỗi ngày hay mỗi tuần?
Mỗi ngày chỉ nhìn doanh thu đã thu và lệch két của từng quán, mất vài phút. Đọc đủ bốn bước mỗi tuần một lần, ngồi yên khoảng ba mươi phút. Đọc kỹ mỗi ngày thường dẫn tới phản ứng với những dao động ngẫu nhiên.
Chi phí chung nên chia cho các quán theo cách nào?
Cách đơn giản nhất là theo tỷ lệ doanh thu của từng quán trong tháng. Tiền thuê kho chung hay xe chở hàng có thể chia theo số lần dùng. Quan trọng là chọn một cách và giữ nguyên qua các tháng để còn so được.
Quán có doanh thu cao nhất có phải là quán làm tốt nhất?
Chưa chắc. Quán mặt tiền lớn có doanh thu cao nhưng tiền thuê cũng cao. Nhìn thêm tỷ lệ giá vốn, giờ công trên doanh thu và lãi sau chi phí trực tiếp của từng quán mới so được ai làm tốt hơn.
Bao nhiêu phần trăm chênh lệch thì đáng lo?
Mỗi quán có mức dao động riêng. Ghi lại thay đổi tuần qua tuần trong vài tháng để biết khoảng bình thường của quán mình, rồi chỉ đào sâu khi số vượt ra ngoài khoảng đó, hoặc khi cùng một hướng lặp lại ba bốn tuần liền.
Quản lý chi nhánh có nên thấy báo cáo của quán khác không?
Tuỳ cách chủ quán muốn quản lý. Cho các quản lý xem bảng so sánh vài chỉ số chung có thể tạo động lực học hỏi lẫn nhau. Nhưng chi tiết đơn, két và nhân viên của quán khác thì không cần thiết.