AppAmThuc.comQuán của bạn, gọn trong điện thoại
Báo cáo, sổ quỹ & đối soát

Báo cáo món bán chậm: đọc thế nào và làm gì tiếp

Đọc báo cáo món bán chậm của quán ăn: chọn khoảng thời gian đủ dài, tính mùa vụ, giữ món kéo khách, thử đổi cách bán trước khi quyết định bỏ món khỏi thực đơn.

Báo cáo món bán chậm: đọc thế nào và làm gì tiếp

Báo cáo món bán chạy nào cũng có phần đuôi: những món mỗi tuần chỉ bán được vài phần. Phản ứng thường gặp có hai kiểu, cả hai đều vội: gạch ngay khỏi thực đơn, hoặc kệ đó vì "có khách thỉnh thoảng gọi". Gạch vội có khi mất món kéo cả một nhóm khách; kệ đó thì bếp giữ nguyên liệu riêng cho món ít ai gọi, hư hỏng dần.

Bài này tập trung riêng vào phần đuôi đó. Cách chọn khoảng thời gian đủ để kết luận, cách tách món chậm vì mùa với món chậm thật, cách nhận ra món chậm nhưng đáng giữ, và quy trình thử đổi bốn tuần trước khi bỏ.

Chọn khoảng thời gian đủ dài

Một tuần là quá ngắn để kết luận một món bán chậm. Một món chỉ bán chạy khi trời lạnh, một món hay được gọi trong tiệc cuối tuần, một món phục vụ quên giới thiệu trong vài ngày, tất cả đều có thể nằm cuối bảng của một tuần bất kỳ. Khoảng thời gian tối thiểu nên là bốn tuần, và tốt hơn là tám tuần cho món có tính mùa.

Khi so, dùng cùng khoảng thời gian cho mọi món. Món mới thêm vào thực đơn giữa kỳ phải tính riêng theo số ngày có mặt, không thì luôn bị xếp cuối oan.

Nếu quán vừa đổi giá, đổi thực đơn hay đổi cách bày món trong kỳ, chia kỳ làm hai đoạn trước và sau thay đổi.

Đọc báo cáo: ba con số cho mỗi món

Số phần bán ra thôi chưa đủ. Với mỗi món nằm ở phần đuôi, lấy thêm hai con số nữa. Ví dụ minh hoạ trong bốn tuần của một quán cơm có 30 món:

MónSố phầnSố ngày có bánTỷ trọng trên tổng phần
Canh chua cá4221/280,9%
Cá kho tộ389/280,8%
Đậu hũ nhồi thịt128/280,3%
Lẩu nhỏ một người63/280,1%

Đọc bảng trên

Canh chua cá và cá kho tộ bán gần bằng nhau về số phần, nhưng canh chua có khách gọi gần như mỗi ngày, cá kho tộ chỉ bán chín ngày. Hỏi bếp thì có thể ra câu trả lời: cá kho phải kho từ sáng, hết là hết, những ngày còn lại món không có. Đó không phải món bán chậm mà là món bị thiếu hàng.

Đậu hũ nhồi thịt và lẩu nhỏ một người mới là hai món đáng xem kỹ. Riêng lẩu nhỏ một người sáu phần trong bốn tuần, mỗi lần bán cần chuẩn bị nồi riêng, nước dùng riêng; câu hỏi đầu tiên là món này tốn bao nhiêu để duy trì.

Năm lý do món bán chậm, mỗi lý do một cách sửa

Khách không thấy món. Món nằm cuối thực đơn, chữ nhỏ, không có ảnh, phục vụ không nhắc. Sửa bằng cách đổi vị trí, không phải đổi món.

Giá lệch so với món bên cạnh. Món đắt hơn hẳn các món cùng nhóm mà khách không thấy lý do. Có thể thêm định lượng, đổi cách trình bày, hoặc hạ giá nếu giá vốn cho phép.

Món không hợp mùa. Lẩu, món nóng chậm hẳn vào mùa nắng. Đó là bình thường, chỉ cần bán theo mùa thay vì giữ quanh năm.

Bếp hay hết hoặc làm chậm. Phục vụ được dặn ngầm "đừng mời món đó" vì bếp ngại làm. Hỏi thẳng bếp, xem số ngày có bán.

Chất lượng không đều. Khách gọi một lần thấy không ngon rồi không gọi lại. Kiểm lại công thức và người nấu.

Món bán chậm nhưng nên cân nhắc giữ

Một số món không bán nhiều nhưng giữ cho quán một nhóm khách hoặc không tốn gì để giữ:

  • Món cho người ăn khác trong nhóm. Một món chay, một món không cay giúp nhóm bốn người có một người ăn chay vẫn chọn quán. Bỏ món đó là mất cả bàn bốn người.
  • Món cho trẻ em. Ít phần nhưng quyết định gia đình có chọn quán hay không.
  • Món dùng nguyên liệu chung. Nếu món chỉ dùng nguyên liệu có sẵn cho món khác, giữ nó gần như không tốn thêm gì.
  • Món khách quen hay gọi. Sáu phần mỗi tháng nhưng của cùng hai khách đến đều mỗi tuần; mất món, có khi mất khách.

Tính tay: món chậm tốn bao nhiêu để giữ

Ví dụ minh hoạ cho món lẩu nhỏ một người. Bếp nấu riêng một nồi nước lẩu, nguyên liệu khoảng 120.000đ, dùng được ba ngày; tính tròn mỗi tuần hai nồi, mất 240.000đ. Trong bốn tuần bán sáu phần, mỗi phần giá 99.000đ, giá vốn phần nhúng khoảng 35.000đ. Tiền thu 594.000đ; tiền vốn gồm phần nhúng 210.000đ cộng nước lẩu tám nồi 960.000đ, tổng 1.170.000đ. Món này lỗ khoảng 576.000đ mỗi bốn tuần, chưa tính công.

Đậu hũ nhồi thịt thì khác: thịt xay dùng chung với món khác, đậu hũ mua theo ngày; mười hai phần trong bốn tuần không làm hư nguyên liệu. Món này bán chậm nhưng gần như không tốn gì để giữ, ưu tiên thử đổi cách bán trước.

Thử đổi trong bốn tuần trước khi bỏ

Với mỗi món cần quyết, chỉ đổi một yếu tố mỗi lần để biết cái gì có tác dụng:

  1. Ghi số phần, số ngày có bán của bốn tuần trước làm mốc.
  2. Chọn một thay đổi: đổi vị trí trên thực đơn, thêm ảnh, đổi tên cho dễ hiểu, dặn phục vụ giới thiệu, hoặc bán theo ngày cố định trong tuần.
  3. Áp dụng đủ bốn tuần, không đổi thêm gì khác cho món đó.
  4. So với mốc. Tăng rõ thì giữ cách mới; không đổi thì thử yếu tố khác một lần nữa hoặc đưa vào danh sách bỏ.
  5. Món đã thử hai lần mà vẫn đứng cuối, lại tốn nguyên liệu riêng, thì bỏ hoặc chuyển thành món theo mùa.

Món bán chậm theo kênh: đọc tách tại quán và giao đi

Một món có thể chậm ở bàn nhưng chạy trên kênh giao đi, hoặc ngược lại. Món nước nhiều nước dùng thường ít được đặt giao vì sợ đổ, nguội; món khô, món cơm hộp ngược lại. Trước khi kết luận, tách báo cáo theo kênh. Nếu món chỉ chậm ở một kênh, có thể chỉ cần gỡ món khỏi kênh đó thay vì bỏ hẳn.

Với kênh giao đi còn một lý do riêng: ảnh món trên ứng dụng. Món có ảnh tối, ảnh chụp từ xa thường nằm cuối danh sách đặt hàng dù ăn tại quán được khen. Chụp lại ảnh là thay đổi rẻ nhất có thể thử.

Lịch rà phần đuôi thực đơn mỗi quý

Rà món bán chậm hiệu quả khi thành việc định kỳ, không phải chỉ khi bếp than quá tải. Gợi ý lịch cho mỗi quý:

  • Tuần đầu quý: in báo cáo số phần và số ngày có bán của quý trước, khoanh khoảng một phần năm số món nằm cuối.
  • Ngồi cùng bếp trưởng và một người phục vụ lâu năm, ghi lý do có thể cho từng món bị khoanh.
  • Chọn tối đa ba món để thử đổi cách bán trong bốn tuần tới; không thử quá nhiều món cùng lúc.
  • Cuối quý: quyết giữ, chuyển thành món theo mùa, hay bỏ. Ghi lại quyết định và lý do.
  • Món mới đưa vào thực đơn trong quý thì chưa xét, đợi đủ tám tuần.

Khi đã quyết bỏ món

Báo cho phục vụ trước khi đổi thực đơn, kèm câu trả lời khi khách hỏi món cũ và một món gợi ý thay. Dùng hết nguyên liệu riêng của món đó trước ngày bỏ, đừng nhập thêm. Gỡ món khỏi máy bán hàng và khỏi ứng dụng giao đồ ăn cùng lúc, không thì khách đặt được món quán không còn bán. Ghi lại ngày bỏ và lý do, để nửa năm sau khi có ai đề nghị đưa lại, quán biết đã từng thử những gì.

Câu hỏi thường gặp

Thực đơn bao nhiêu món là vừa?

Không có con số chung. Dấu hiệu thực đơn quá dài là bếp phải giữ nhiều nguyên liệu riêng, món hay hết, và phần đuôi báo cáo có nhiều món chỉ vài phần mỗi tháng.

Có nên bỏ món bán chậm nhưng lời cao không?

Món lời cao trên mỗi phần nhưng bán quá ít thì tổng tiền lời vẫn nhỏ. Tính tổng lời trong tháng trừ chi phí giữ nguyên liệu riêng trước khi quyết, và thử đổi cách bán trước.

Món theo mùa nên xử lý thế nào trên thực đơn?

Để vào một mục riêng hoặc tờ rời, đưa lên khi vào mùa và gỡ khi hết mùa. Như vậy báo cáo cả năm không kéo món đó xuống cuối oan.

Khách quen hỏi món đã bỏ thì trả lời sao?

Nói thật quán đã ngưng món đó và gợi ý một món gần vị. Nếu nhiều khách quen cùng hỏi, ghi lại và cân nhắc đưa món trở lại theo ngày cố định trong tuần.

Có nên hỏi khách trước khi bỏ món không?

Có thể hỏi vài khách quen hay gọi món đó. Ý kiến của họ giúp biết món đang giữ chân ai, nhưng quyết định vẫn dựa vào số bán và chi phí giữ món.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay

Tải ứng dụng App Ẩm Thực

Quản lý quán ăn: đơn bàn, bếp, kho, báo cáo — miễn phí trên iPhone, iPad.

Download on the App Store